Ξέρεις ότι µε κάθε προσπάθεια εξωσωµατικής γονιµοποίησης µπορεί να πάρεις 2-3 κιλά; Πάρε τον έλεγχο του βάρους στα χέρια σου µε σωστή διατροφή πριν, κατά τη διάρκεια της κύησης αλλά και µετά.

Από τη δρ. Χριστίνα Λασπά

Είσαι σίγουρη ότι ένα παιδί θα ολοκληρώσει την ευτυχία σου. Και είσαι έτοιµη να πάρεις τη βοήθεια της επιστήµης για να γίνει το όνειρο της µητρότητας πραγµατικότητα; Ξέρεις τις διατροφικές παγίδες που κρύβει µια εξωσωµατική γονιµοποίηση; Μάθε πώς θα καταφέρεις να παραµείνει το βάρος σου χαµηλό.

Τα ταµπού γύρω από την εξωσωµατική γονιµοποίηση –ή υποβοηθούµενη αναπαραγωγή– τείνουν να εξαλειφθούν καθώς όλο και περισσότεροι διεθνούς φήµης αστέρες δηµοσιοποιούν την εµπειρία τους. Είναι, άλλωστε, επίκαιρο γυναίκες στον κολοφώνα της καριέρας τους να προσφεύγουν στην κατάψυξη ωαρίων και εµβρύων προληπτικά, προκειµένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας χωρίς να υποβάλλονται στο δίληµµα «οικογένεια ή καριέρα». Συνεπώς, η γυναίκα που υποβάλλεται σε θεραπεία εξωσωµατικής δεν είναι απαραίτητα «ασθενής» µε πρόβληµα υπογονιµότητας αλλά υγιέστατη.

Η τεχνική της εξωσωµατικής γονιµοποίησης, γνωστής και ως IVF (In Vitro Fertilization), είναι επίπονη τόσο σωµατικά όσο και ψυχικά. Τα πρωτόκολλα διέγερσης ωοθηκών που εφαρµόζονται προκειµένου να παραχθούν όσο πιο πολλά ωάρια σε έναν κύκλο χρησιµοποιούν φάρµακα ορµονικού περιεχοµένου. Στη φάση βελτίωσης του ενδοµητρίου και µετά την εµβρυοµεταφορά η γυναίκα λαµβάνει επιπλέον άλλα φάρµακα προγεστερόνης. Η φαρµακευτική αγωγή διαφοροποιείται ανάλογα µε την περίπτωση και την ηλικία της, ωστόσο ο κοινός παρονοµαστής σε κάθε γυναίκα µετά από κάθε προσπάθεια είναι η διόγκωση της κοιλιάς και η αύξηση του βάρους. Ενδεικτικά, µια fit γυναίκα σε κάθε προσπάθεια εξωσωµατικής θα αυξήσει το βάρος της το λιγότερο κατά 2-3 κιλά. Αν σκεφτούµε ότι η πλειονότητα των γυναικών υποβάλλεται σε τρεις και πλέον κύκλους εξωσωµατικής καταλαβαίνουµε ότι το πρόσθετο βάρος συσσωρεύεται και µπορεί να φτάσει σε διψήφιο νούµερο.

Η σηµασία της διατροφής
Το βάρος της γυναίκας πριν από την εξωσωµατική είναι σηµαντικός παράγοντας επιτυχίας της προσπάθειας. Συνεπώς οι παρατεταµένες εξωσωµατικές και η συσσώρευση βάρους µπορούν να υποδαυλίσουν την ιδανική έκβαση. Για τον λόγο αυτό η διατροφή πριν, κατά τη διάρκεια και µετά την ολοκλήρωση του κύκλου είναι σηµαντική.
Γεγονός είναι ότι η προετοιµασία του σώµατος για να παράγει στο maximum των δυνατοτήτων του ποσότητα και ποιότητα ωαρίων απαιτεί την κατάλληλη προετοιµασία. Η επιστηµονική κοινότητα κατέληξε στη σηµασία της διατροφής ως παράγοντα αύξησης των δεικτών κύησης µετά την εφαρµογή των τεχνολογιών τεχνητής αναπαραγωγής, καθώς, παρά την τεχνολογική πρόοδο, τα ποσοστά επιτυχίας παραµένουν στο 25% ανά κύκλο. Σχετικές έρευνες προτείνουν την ενδυνάµωση της ανοσοενισχυτικής θεραπείας µέσω της διατροφής για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της αύξησης των πιθανοτήτων για εγκυµοσύνη. Η αξία της διατροφής ως παράγοντας γονιµότητας αλλά και ως το κλειδί της µελλοντικής υγείας των παιδιών που θα γεννηθούν αναγνωρίζεται σταδιακά στην ιατρική της υποβοηθούµενης αναπαραγωγής και προς το παρόν η επιστηµονική τεκµηρίωση της αλληλεπίδρασης αυτής είναι σε αρχικά στάδια, µε ελάχιστες τυχαιοποιηµένες κλινικές δοκιµές να έχουν ολοκληρωθεί.

Η µεσογειακή διατροφή
Αναδροµικές και προοπτικές µελέτες φωτίζουν τα οφέλη της δίαιτας στη φάση πριν από τη σύλληψη, αναδεικνύοντας τη µεσογειακή διατροφή ως την ιδανική, καθώς συνδέεται µε ποσοστά επιτυχούς κύησης που ξεπερνούν το 40%. Συνεπώς άλλο ένα συγκριτικό πλεονέκτηµα της µεσογειακής διατροφής είναι η βελτίωση της γονιµότητας αλλά και η αύξηση των ποσοστών επιτυχίας της εξωσωµατικής γονιµοποίησης.
Προς το παρόν οι τροφές που έχουν µελετηθεί είναι το ελαιόλαδο και τα λίπη µε βάση αυτό, τα συµπληρώµατα διατροφής σε ρόφηµα πλούσια σε βιταµίνη D, τα Ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά, οι τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο και φολικό οξύ, τα φρούτα και τα λαχανικά, το κρέας, το ψάρι και τα σιτηρά.

preganacy_foods

Οι αιτίες της υπογονιµότητας
Παράλληλα έχουν µελετηθεί οι επιπτώσεις του υποσιτισµού και του αυξηµένου δείκτη µάζας σώµατος (BMI) στη γονιµότητα αντρών και γυναικών συγκρίνοντας περιπτώσεις µε κανονικό βάρος. Τα ερευνητικά ευρήµατα δείχνουν ότι η παχυσαρκία και ο υποσιτισµός ευθύνονται για τη µειωµένη γονιµότητα και τη µικρή πιθανότητα κύησης µετά από κύκλο εξωσωµατικής εξαιτίας των ενδοκρινικών διαταραχών που προκαλούν τόσο στην ποιότητα και κινητικότητα του σπέρµατος όσο και στην παραγωγή ωαρίων, µε αποτέλεσµα να υποδαυλίζουν την επιτυχία µιας εξωσωµατικής. Επιπλέον η έλλειψη ψευδαργύρου οδηγεί σε διακοπή της ανάπτυξης των εµβρύων. Ποτέ δεν ξεκινάµε εξωσωµατική µετά από παρατεταµένη και επίπονη δίαιτα ενώ αποφεύγουµε δίαιτες µείωσης βάρους και κατά τη διάρκεια της προσπάθειας. Δεδοµένου ότι πριν από την έναρξη ενός κύκλου εξωσωµατικής προηγούνται εργαστηριακές και γυναικολογικές εξετάσεις, ο χρόνος προετοιµασίας ενός διατροφικού πλάνου είναι αρκετός. Πριν από την προσπάθεια το ζευγάρι ή η γυναίκα, εφόσον υποβάλλεται σε διέγερση ωοθηκών, θα πρέπει να έχει ρυθµίσει το βάρος, να κάνει διατροφή αποτοξίνωσης και ανανέωσης κυττάρων διακόπτοντας την τυχόν κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και προϊόντων καπνού. Η αποφυγή τροφών που οδηγούν σε κατακράτηση υγρών είναι ιδιαίτερης σηµασίας καθώς η χρήση των ενέσιµων ορµονών για τη διέγερση των ωοθηκών µπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση των ωοθηκών. Η παρενέργεια αυτή οδηγεί σε σοβαρή νοσηρότητα και σπάνια σε απώλεια της ζωής.

Τι να αποφύγεις
Αν κάνεις ή σκοπεύεις να κάνεις εξωσωµατική µε πρωτόκολλο διέγερσης ωοθηκών, αποµάκρυνε από τη δίαιτά σου το αλάτι, τα όσπρια που βαραίνουν το στοµάχι και τους κρόκους των αυγών. Πρόσθεσε πολύ νερό και τουλάχιστον 6 βραστά ασπράδια αυγού τη µέρα (χωρίς αλάτι) µε λίγο λεµόνι αν είναι δύσκολο να καταναλωθούν σκέτα. Τα ασπράδια λόγω της ευεργετικής τους δράσης στην αναπλήρωση των κυττάρων µετά από έγκαυµα συστήνονται και κατά τη διάρκεια του κύκλου εξωσωµατικής, κυρίως από τη φάση της ωοληψίας και ύστερα. Απόφυγε τροφές που µπορούν να προκαλέσουν καούρα στο στοµάχι (π.χ., ωµό σκόρδο και ωµό κρεµµύδι). Η κατανάλωση υπερτροφών όπως ο βασιλικός πολτός έχει αποδειχτεί ότι συµβάλλει στη γονιµότητα κατά τις περιόδους υπογονιµότητας των ζώων. Κατά την εφαρµογή εξωσωµατικής σε πειραµατόζωα ο βασιλικός πολτός λόγω της αντιοξειδωτικής του δράσης επέδρασε ευεργετικά και προστατευτικά στα έµβρυα ενώ στον άνθρωπο δεν υπάρχει σχετική µελέτη που να τεκµηριώνει αντίστοιχα την ωφέλειά του κατά τη διεξαγωγή της εξωσωµατικής γονιµοποίησης.

Πότε να ζητήσεις βοήθεια
Μια αποτυχηµένη εξωσωµατική γονιµοποίηση προκαλεί θλίψη αλλά και κατάθλιψη ιδιαίτερα αν έχουν προηγηθεί πολλές προσπάθειες. Η διαδικασία της εξωσωµατικής είναι τόσο επίπονη που απαιτεί ενέσιµη ορµονοθεραπεία, πολλές αιµοληψίες, κολπικούς υπερήχους, ωοληψία, εµβρυοµεταφορά, χρόνο και χρήµα ώστε µετά από µια αποτυχηµένη προσπάθεια οι γυναίκες να παρουσιάζουν αυξηµένα ποσοστά κατάθλιψης, χαµηλή αυτοεκτίµηση και χαµηλή αυτοπεποίθηση. Η ψυχική αυτή κατάσταση µπορεί να οδηγήσει είτε σε ανορεξία είτε σε βουλιµία. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να ζητήσεις βοήθεια. Υπάρχουν επιστήµονες ψυχικής υγείας που εξειδικεύονται στη διαχείριση του αισθήµατος απώλειας µετά από µια αποτυχηµένη εξωσωµατική.

Διάβασε επίσης:

Όταν η διατροφή γίνεται… αριθμητική

Νιώθεις πρησμένη μετά τις γιορτές; Έτσι θα ξεφορτωθείς τα 1-2 κιλά που πήρες!

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ