Τα χεράκια τους χειρίζονται την οθόνη αφής εκπληκτικά γρήγορα κι εσύ μένεις να κοιτάζεις άφωνος! Πριν γυρίσεις την πλάτη στην τεχνολογία και την αφορίσεις, σκέψου πως η σωστή χρήση της στα μικρά χέρια μπορεί να κάνει (και) θαύματα!

Το να είσαι γονιός στη σύγχρονη εποχή δεν είναι εύκολη δουλειά και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τη γενικότερη ανατροφή ενός παιδιού (που, μη γελιέσαι, ανέκαθεν ήταν μια απαιτητική ευθύνη) αλλά κυρίως με τον τεχνολογικό κυκεώνα που μοιάζει να πολιορκεί καθημερινά και σχεδόν σε 24ωρη βάση ένα παιδί της επονομαζόμενης «ψηφιακής γενιάς». Αν αναζητήσεις στο Ιnternet άρθρα για την χρήση των νέων τεχνολογιών σε πολύ νεαρές ηλικίες θα βρεις πλείστους λόγους να απελπιστείς. Αυτό το άρθρο, όμως, αφήνει κατά μέρος τη δαιμονοποίηση των smartphones, των tablets και του Η/Υ και στόχο του έχει να σε κάνει να δεις και τη θετική πλευρά. Ναι, υπάρχει και τέτοια…

Κάθε εποχή έχει τα δικά της

Πολλοί φαίνεται να έχουν ξεχάσει πως οι περισσότεροι από τους σημερινούς 30something γονείς πρωτοέβαλαν γυαλιά μυωπίας στο Δημοτικό ή στο Γυμνάσιο, σε μια χρονική περίοδο δηλαδή που είχε αρχίσει η επανάσταση των νέων τεχνολογιών, κυρίως μέσα από την χρήση της έγχρωμης τηλεόρασης με τα πολλά ιδιωτικά κανάλια, ενώ κάποιοι πιο… εξελιγμένοι έκαναν ακόμα και χρήση Η/Υ (αλησμόνητε Amstrad) και «έλιωναν» κυριολεκτικά παίζοντας στον αξιοσέβαστο πρόγονο των video games, το θρυλικό Atari. Οι τότε γονείς γνώριζαν ό,τι και οι σύγχρονοι. Η αλόγιστη και ανεξέλεγκτη χρήση οδηγούσε μοιραία σε εθισμό με όλες τις συνεπαγόμενες επιπτώσεις στις συναισθηματικές και κοινωνικές δεξιότητες των «ασχημάτιστων» ψυχοσωματικά παιδιών. Οι «τότε», ωστόσο, είχαν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: Δεν είχαν αμέτρητες έρευνες, δημοσκοπήσεις, μελέτες και ιστοσελίδες να τούς υπενθυμίζουν πόσο φοβερά ανεπαρκείς είναι.

Οι εύλογες ενστάσεις

Μια έρευνα που διενεργήθηκε σχετικά πρόσφατα σε δείγμα 2.000 μαθητών Δημοτικού και Γυμνασίου και που δημοσιεύτηκε σε τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης Pediatrics συνέδεσε σαφώς την πριν τη νυχτερινή κατάκλιση χρήση smartphones και tablets από παιδιά με την ποσοτική υστέρηση ύπνου, αλλά και την αίσθηση κούρασης εκ μέρους τους. Συνολικά, τα εν λόγω παιδιά κοιμούνταν σχεδόν 21 λεπτά λιγότερο τη νύχτα σε σχέση με τα παιδιά στα δωμάτια των οποίων δεν υπήρχαν τέτοιες συσκευές. Όσα παιδιά είχαν τηλεόραση στο δωμάτιό τους κοιμήθηκαν 18 λεπτά λιγότερο σε σχέση με όσα δεν είχαν. Περαιτέρω, η παιδιατρική παγκόσμια κοινότητα αδυνατεί ακόμα να λάβει μια σαφή θέση και να εκδώσει μια κοινή συμβουλευτική στρατηγική σε ό,τι αφορά στην επίδραση που έχουν αυτές οι συσκευές στην εγκεφαλική λειτουργία και στην ομαλή ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού. Το βέβαιο είναι ωστόσο πως η χρήση τους από παιδιά κάτω των 2 ετών δεν θα έπρεπε να ενθαρρύνεται γιατί οι «παρενέργειες» που αναφέρονται στον γενικό μ.ό. της παιδικής ηλικίας κατά το στάδιο της βρεφικής ανάπτυξης πολλαπλασιάζονται.

Οι ταχείες εναλλαγές εικόνων, η ερεθιστική διαδραστικότητα, ο καταιγισμός ήχων και χρωμάτων αποτελούν παράγοντες που δυσχεραίνουν την ταυτόχρονη επεξεργασία τους από τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να καταστέλλονται, ενδεχομένως, κάποιες άλλες λειτουργίες για να μπορεί το παιδί να αποκωδικοποιήσει πλήρως τα μηνύματα που λαμβάνει. Επιπλέον, η υπέρμετρη και χωρίς επίβλεψη ενήλικα χρήση δημιουργούν αυξημένους κινδύνους να εκτεθούν τα παιδιά σε ακατάλληλο για την ηλικία και τις συναισθηματικές προσλαμβάνουσές τους περιεχόμενο, όπως βία, ερωτικά μηνύματα, ρατσιστικές συμπεριφορές, αρνητικά κοινωνικά πρότυπα. Δυστυχώς, μαζί με όλα αυτά, καραδοκεί πάντα και ο κίνδυνος του child phishing, εφόσον το παιδί χρησιμοποιεί και το Διαδίκτυο, αλλά και του cyber-bullying.

e072aaae_shutterstock_261039839

Το αντεπιχείρημα πως η χρήση των «έξυπνων» αυτών συσκευών κρατά ήρεμα τα παιδιά, τα νουθετεί και προσδίδει και στους μεγάλους λίγο ελεύθερο (και πολύτιμο) χρόνο δεν φαίνεται να πείθει όσους αντιτίθενται σφόδρα στην χρήση αυτή. Συχνά, το αντισταθμιστικό όφελος έρχεται με δυσανάλογα υψηλό αντίτιμο, είτε έχει άμεσο αντίκτυπο στο ίδιο το παιδί είτε ακόμα και σε ολόκληρη την ενδοοικογενειακή δομή. Η απομόνωση δημιουργεί σταδιακή ανασφάλεια του παιδιού για τους γύρω του και μοιραία αποδομείται η εμπιστοσύνη που οφείλει να του αποπνέει το περιβάλλον της οικογένειας. «Οικείος χώρος» είναι μόνο οι συσκευές, συμβάλλοντας στην περαιτέρω αποξένωσή του από τα ερεθίσματα έξω από αυτές. Αποφεύγει την ουσιαστική κοινωνικοποίηση, δείχνει σαφή προτίμηση στο μοναχικό παιχνίδι.

Μην πυροβολείτε… την τεχνολογία

Λαμβάνοντας υπόψιν ολα τα παραπάνω είναι εύκολο να στείλουμε τις ψηφιακές επικοινωνίες και τις στέλνουν άμεσα… στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Υπάρχει, ωστόσο, και σταθμισμένος αντίλογος που δεν αποποιείται φυσικά τις φημολογούμενες αρνητικές επιπτώσεις που έχει η υπερέκθεση, αλλά συντάσσεται με τη μετριοπαθή και αυστηρά κάτω από επίβλεψη ενήλικα χρήση. Με αυτές τις δύο πολύ σημαντικές παραμέτρους ως αφετηρία συζήτησης, οι λειτουργίες ενός smartphone ή ενός tablet μπορούν ακόμα και να συμμαχήσουν στην ταχύτερη αλλά και ποιοτικότερη διανοητική έγερση του παιδικού εγκεφάλου, κινητοποιώντας τη γόνιμη περιέργεια, τη φαντασία, την πρωτοβουλία, την αυτενέργεια και την ανεξαρτησία. Υπάρχουν, εξάλλου, στις μέρες μας πολλές «φιλικές προς το παιδί» εφαρμογές, ειδικά σχεδιασμένες από παιδοψυχολόγους και εκπαιδευτικούς. Η τεχνολογία, μην ξεχνάμε, είναι απλώς το μέσο. Η χρήση του μέσου εναπόκειται στην ανθρώπινη λογική, που καλείται όχι να οπισθοδρομήσει αλλά να αφομοιώσει τις ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις, κόβοντας και ράβοντάς τες στα μέτρα της. Δεν θα σου πούμε το προφανές. Καμιά έρευνα ή επιστημονική μελέτη δεν καταδεικνύει αυτό που δεν σου λέει από μόνο του το ένστικτό σου. Η αλόγιστη χρήση είναι απαγορευτική αλλά και η ολοκληρωτική αφοριστική απαγόρευση μπορεί να οδηγήσει σε στερητικά σύνδρομα που εγκυμονούν κινδύνους με πολλαπλάσιες αρνητικές επιπτώσεις καθώς το παιδί μεγαλώνει και νιώθει αποκομμένο από τον σύγχρονο κόσμο.

Διάβασε επίσης:

Δημιουργία και διασκέδαση!

Για τους λάτρεις του “Star Wars”

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ